ભારતમાં સૌથી વધુ વેચાતી એન્ટીબાયોટીક દવાનો મનફાવે તેમ ઉપયોગ સામે સુરક્ષિત સહેલો અને સમજદારી પૂર્વકનો સરળ રસ્તો વલ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશને બતાવ્યો છે….

6

આ પહેલા અમે તમને એન્ટી-બાયોટીક્સદવા વિષે અલગ અલગ બે પોસ્ટમાં આ દવા કઈ વ્યક્તિઓએ ન લેવી જોઈએ, તથા એન્ટી-બાયોટીક્સ દવા ક્યારે લેવી જોઈએ અને ક્યારે ન લેવી જોઈએ તેમજ, તેની આકસ્મિક શોધ કઈ રીતે અને કોના દ્વારા થઇ એન્ટી-બાયોટીક્સ એટલે શું ? એન્ટી-બાયોટીક્સ શબ્દ અને તેનો અર્થ, તે વિષે જણાવ્યું હતું.

હવે અમે તમને આ પોસ્ટ દ્વારા સુપરબગ જીવાણું એટલે કે બેક્ટેરિયા અને તેની અસર એન્ટીબાયોટીક્સની દવાની સાઇડ ઇફેક્ટ્સ અને એન્ટી બાયોટીક્સ દવા લેતા પહેલાં રાખવાની સાવચેતી વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ.

સુપરબગ બેક્ટેરિયાનોખતરો કે ભય

સુપરબગ બેક્ટેરિયાની અસર ઝડપથી વધી રહી છે. લેન્સેટ જર્નલના જણાવ્યા અનુસાર, સુપરબગને લીધે, ભારતમાં મૃત્યુદર વર્ષ 2015 માં 13 ટકા હતો, જ્યારે વિકસિત દેશોમાં આ આંકડો 2થી 7 ટકા જેટલો હતો. 2030 સુધીમાં જોન્સ હોપકિન્સ યુનિવર્સિટીની સ્કૂલ ઓફ મેડિસિન અને ધ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ ડાયનેમિક્સ, ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પોલિસી (સીડીડીઇપી) સેન્ટર દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2030 સુધીમાં સુપરબગ ચેપનો દર હાલના દરમાં ચાર ગણો વધારો થવાની શંકા કે ધારણા દર્શાવી છે.

સુપરબગ એક એવા બેક્ટેરિયા કે જીવાણું છે જેના પર કોઈ એન્ટિબાયોટિક દવાની અસર થતી નથી. આ બેક્ટેરિયાને ઓળખાનારના જણાવ્યા અનુસાર તે ભવિષ્યમાં આવનારા સમયમાં એડ્સ અને એચઆયવીથી ઓછા ખતરનાક નહિ હોય. સુપરબગના બેક્ટેરિયા કે જીવાણુંથી પીડાતા દર્દીઓની સામાન્ય બિમારી પણ એક મોટી બિમારીની અસર દર્શાવી શકે છે.

સુપરબગ ચેપ બે સ્વરૂપોમાં મૌજુદ છે. પ્રથમ છેમલ્ટી ડ્રગ રેઝિસ્ટન્ટ અને બીજો છે એક્સ્ટ્રીમલી ડ્રગ રેઝિસ્ટન્ટ. સીડીડીઇપીના અહેવાલ અનુસાર, વર્ષ 2050 સુધીમાં, વિશ્વમાં 2.4 મિલિયન લોકો સુપરબગના ચેપથી મૃત્યુ પામી શકે છે. એન્ટી બાયોટીક્સના બિનજરૂરી ઉપયોગને રોકવામાં આવે તો જ તેને અટકાવી શકાય તેમછે.

એવું માનવામાં આવે છે કે સુપરબગનો પ્રથમ દર્દી સ્વીડનનો હતો. તે ઓડિસેમ્બર 200 9 માં નવી દિલ્હીમાં બીમાર પડી ગયા હતા. દિલ્હીની હોસ્પિટલમાં સારવારથી સાજા ન થયા ત્યારે તે સ્વીડન પરત ફર્યા. જ્યાં તેની સારવાર દરમિયાન તેના શરીરમાં એકનવી જાતિના સૂક્ષ્મજીવો મળ્યા કે જેમાં એન્ટીબાયોટીક્સ દવાની અસરને નકામી કરી દેનાર એક નવા જ પ્રકારના એન્ઝાઇમ્સની જાણ થઇ. જો કે તે વ્યક્તિ નવી દિલ્હીથી આવેલ હતી જેથી આ એન્ઝાઇમનું નામ એનડીએમ -1 રાખવામાં આવ્યું હતું.

એન્ટીબાયોટીક્સ દવા લેતા પહેલાં નીચેની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો

૧.) દરેક વ્યક્તિના શરીરની પોતાની અલગ તાશીર કે સ્થિતિ હોય છે, જેને ધ્યાનમાં રાખી ડૉક્ટર એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઆપે છે. જેથી ડોકટરે બીજા કોઈ દર્દી માટે લખી આપેલ એન્ટિબાયોટિક્સ દવાબીજા કોઈએ પોતાની મરજી મુજબ ખાવી જોઈએ નહીં.

૨.) ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ જ એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓ ખાવી કારણ કે ડૉક્ટરો રોગને ધ્યાનમાં રાખીને દવા આપે છે.

૩.) ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ શરૂ થયેલા એન્ટિબાયોટિક દવાનો કોર્સ પૂર્ણ થવો આવશ્યક છે, અન્યથા કેટલાક બેક્ટેરિયા કે જીવાણું રહી જાય છે છે અને ફરીથી ચેપ ફેલાવી શકે છે.

૪.) કોઈ પણ દર્દી પોતાની રીતે દવાનો ઉપયોગ કરે તો દર્દીને દવાની માત્રા કે પ્રમાણની અને ચોક્કસ સમયની જાણ હોતી નથી, જેથી શરીર પર એન્ટીબાયોટીક્સ દવાની ખરાબ અસર પણ થઇ શકે છે.

૫.) એન્ટીબાયોટીક્સ દવા લેવાનો સમય પણ મહત્વપૂર્ણ છે, તેથી ડૉક્ટરની સલાહ સુચન મુજબ જ દવા ખાવી જોઈએ.

દર વર્ષે સાત લાખ બાળકો એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકારને કારણે મૃત્યુ પામે છે

ડિસીઝ ડાયનેમિક્સ ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પોલિસી સેન્ટર (સીડીડીઇપી) અનુસાર, દર વર્ષે સાત લાખ બાળકો એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકારને કારણે કેચેપને કારણે મૃત્યુ પામે છે, જે પૈકી 58,000 મૃત્યુ એકલા ભારતમાં થાય છે. અતિશય એન્ટિબાયોટિક દવાના ઉપયોગથી પ્રતિકારનું જોખમ વધી રહ્યું છે. એક અભ્યાસ અનુસાર, એન્ટિમિક્રોબાયલ પ્રતિકાર (એએમઆર) ની સમસ્યા ખૂબ જ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી ચુકી છે.

એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિરોધક બેક્ટેરિયાને કારણે, આગામી સમયમાં કેન્સરના કેસમાં કીમોથેરપી, અન્યના શરીરમાંથી જરૂરીયાતવાળી વ્યક્તિના શરીરમાં અંગોનું ટ્રાન્સમિશન એટલે કે પ્રત્યારોપણ કરવું અશક્ય બનીજશે, અને ગોનોરિયા, સેરેબ્રલ એટલે કે મગજનો તાવ અને ટાઇફોઇડ જેવા રોગોમાં સારવાર શક્ય રહેશે નહિ. આ સ્થિતિ ભારત માટે વધુ ચિંતાજનક છે, કારણ કે સમગ્ર વિશ્વમાં મોટા ભાગના લોકો દ્વારા એન્ટિબાયોટિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

લેન્સેટ દ્વારા વર્ષ 2010 ના અહેવાલ અનુસાર, તે સમયે ભારતમાં આશરે 1300 કરોડ યુનિટ એટલે કે એકમોનો વપરાશ કરવામાં આવતો હતો. તે જ સમયે, આ આંકડો ચાઇનામાં આશરે 1,000 કરોડ એકમો અને યુએસમાં 700 કરોડ એકમોનો હતો.

2000 થી 2015 ના વર્ષની વચ્ચે, એન્ટીબાયોટીક્સ દવાનો વપરાશ વિશ્વમાં 65 ટકા વધી ગયો છે, જ્યારે મધ્યમ અને ગરીબ આવક ધરાવતા દેશોમાં સમાન સમયગાળા દરમિયાન 114 ટકાનો વધારો થયો છે. ભારતે એન્ટિબાયોટિકના વપરાશમાં 103% નો વધારો નોંધાવ્યો છે, જે એન્ટીબાયોટિક પ્રતિકારમાં પણ જંગલી રીતે વધારો થયો છે.

એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓ કઈ વ્યક્તિઓએ ન લેવી જોઈએ તથાઆ એન્ટીબાયોટીક્સ દવાની સાઇડ ઇફેક્ટ્સ શું થાય તેના વિષે ફરીથી થોડું રીવીઝન કરી લઈએ.

એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓ કઈ વ્યક્તિઓએ ન લેવી જોઈએ.

૧.) ગર્ભવતી મહિલાઓએ એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓન લેવી જોઈએ.

૨.) નવજાત શિશુને કે નાના બાળકને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓએ એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓન લેવી જોઈએ.

૩.) જે વ્યક્તિની કીડની કે / લીવર અથવા બંને સારી રીતે વ્યવસ્થિત કામ ન કરતુ હોય તેવી વ્યક્તિઓએ એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓન લેવી જોઈએ.

૪.) એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓ નિષ્ણાત ડોક્ટરની સલાહ સુચન વિના ન લેવી જોઈએ.

૫.) એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓ જમવાના એક કલાક પહેલા કે જમ્યા પછી બે કલાક બાદ લેવી જોઈએ.

કઈ વ્યક્તિને એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓથી સાઇડ ઇફેક્ટ્સ થાય છે.

૧.) કિડનીમાં સ્ટોન એટલે કે પથરીનું નિર્માણ થતું હોય, મતલબ કે જે વ્યક્તિને પથરીની તકલીફ હોય.

૨.) એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓથી કેટલાક લોકોને મોટા આંતરડામાં સોજો આવી જાય છે, જેના કારણે તેને ડાયેરિયા એટલેકે ઝાડાથઈ શકે છે.

૩.) અસામાન્ય રીતે લોહી ગંઠાઇ જતું હોય.

૪.) અમુક વ્યક્તિઓને એન્ટિબાયોટિક્સ દવા લેતા તરત જ એલર્જીક પ્રતિક્રિયા જોવા મળતી હોય.

૫.) મોઢામાં, પાચન માર્ગમાં અને યોનીમાર્ગમાં ફૂગનો ચેપ લાગેલ હોય.

૬.) જે વ્યક્તિ સૂર્યના કિરણો પ્રત્યે અતિ સંવેદનશીલ હોય.

૭.) એન્ટીબાયોટીક્સ દવાઓનો વધુ ઉપયોગ કરવાથી શરીરમાં જાડાપણું આવી જવાની સંભાવના વધુ હોય.

લેખન અને સંકલન : Team Dealdil

પોસ્ટને શેર કરો તથા લાઇક કરો અમારું પેજ Dealdil.com

તમે આ લેખ “Dealdil.com” ના માધ્યમથી વાંચી રહ્યા છો. આ લખાણની કોપી કરતા પહેલા અમારી લેખિત મંજૂરી લેવી જરૂરી છે. જો તમારી પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ વાત છે, તો અમને લખી મોકલાવો અમારા Email: care@dealdil.com પર અથવા Whatsapp: 08000057004 પર.

Leave a comment